Σχολιάζοντας το αφιέρωμα προηγούμενου τεύχους της «ΠΥΛΗΣ» για τα φράγματα θα θέλαμε να επισημάνουμε τα εξής:
Καλά τα φράγματα και σημαντική η συμβολή τους στην άρδευση και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Δημιουργούν όμως και σοβαρές επιπτώσεις στη γεωμορφολογία της περιοχής, στην ιχθυοπανίδα, κ.α. Για αυτό και δεν αποτελεί μονόδρομος η κατασκευή τους. Εάν το ισοζύγιο της επέμβασης εμφανίζει περισσότερα θετικά σημεία από τα αρνητικά προχωρούμε, αν όχι ματαιώνουμε την κατασκευή τους.
Το ισοζύγιο αυτό πριν από μερικές δεκαετίες ήταν μόνο οικονομικό, τώρα όμως είναι κυρίως ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ με μια ολιστική θεώρηση, η οποία συμπεριλαμβάνει και οικονομικές παραμέτρους, αλλά όχι μόνο αυτές.
Ο νομοθέτης έχει θεσπίσει για το σκοπό αυτό τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) οι οποίες αφού εγκριθούν συνοδεύονται από τους Περιβαλλοντικούς όρους κατασκευής και λειτουργίας των φραγμάτων. Οι Περιβαλλοντικοί όροι οφείλουν να εφαρμόζονται και να ελέγχονται αυστηρά, πράγμα που δυστυχώς στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν ισχύει.
Και για να μην είμαστε γενικόλογοι θα αναφερθούμε σε ένα τοπικό παράδειγμα, το φράγμα του Ιλαρίωνα. Εκεί υπήρξαν διάφορα κενά κατά την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, κάτι που κόστισε σημαντικά στα παραποτάμια οικοσυστήματα.
Και μόνο το γεγονός ότι η κατασκευή του φράγματος σταμάτησε και ξεκίνησε αρκετές φορές κρατώντας για πάνω από 15 χρόνια μαγαρισμένη την περιοχή «Λαριούς & Αναβρυκών», έναν πανέμορφο τόπο, λέει πολλά.
Θα αναφερθούμε λοιπόν σε μια μόνο περίπτωση, στα Αναβρυκά, μια περιοχή στα κατάντη του φράγματος Ιλαρίωνα, που περιλαμβάνει (μάλλον περιλάμβανε) ένα ωραιότατο παραποτάμιο δάσος και εκτείνεται μέχρι το πλατανόδασος του Ρυμνίου.
Το όνομα «Αναβρυκά» προέρχεται από το ρήμα “αναβλύζω-αναβρύζω”, γιατί η τοποθεσία είναι γεμάτη από πηγές που ενισχύουν τον Αλιάκμονα. Τα πολλά νερά βοήθησαν στο να υπάρχει (υπήρχε) πλουσιότατη βλάστηση, κυρίως πλατάνια, που συνθέτουν (συνέθεταν) ένα δάσος εκπληκτικής ομορφιάς και έναν πλούσιο υγροβιότοπο. Έχουν παρατηρηθεί μαυροπελαργοί και λευκοπελαργοί, ερωδιοί, αγριόχηνες, κύκνοι και αγριοπάπιες. Τα τελευταία χρόνια επισημάνθηκαν και αργυροπελεκάνοι - ροδοπελεκάνοι που χρησιμοποιούν την περιοχή σαν τόπο τροφοληψίας. Ορισμένα είδη πτηνών μάλιστα μετακινούνται εδώ από τις λίμνες των Πρεσπών της Καστοριάς και ειδικά το χειμώνα που οι συνθήκες εκεί είναι δυσκολότερες. Αντίθετα η συγκεκριμένη τοποθεσία των Αναβρυκών είναι απάνεμη, σε χαμηλότερο υψόμετρο και προστατεύεται από την κλίση του ποταμού και τις ορθοπλαγιές των Καμβουνίων.